Author Topic: GJAKU-roli i tij  (Read 7075 times)

0 Members and 1 Guest are viewing this topic.

Offline toni

  • Global Moderator
  • VIP
  • *****
  • Posts: 3.653
  • Postimet: +3/-1
  • Gender: Male
GJAKU-roli i tij
« Reply #5 on: May 17, 2009, 10:15:07 AM »
GRUPE TE TJERA GJAKU.
Janë shumë grupe te tjerë gjaku qe njihen, por është tepër e rrallë mundësia qe ato te shkaktojnë probleme, ne çfarëdo lloj mënyre. Kemi grupet M dhe N e S dhe P e shumë te tjerë, disa e kanë marrë emrin nga pacientet e pare ne te cilin janë zbuluar - një mode mjekësore moderne kjo.
Rëndësia kryesore ne studimin e këtyre grupeve dhe shumë te tjerëve është ne Etnologji - studimet sociale dhe te origjinës fisnore ashtu si dhe ne mjekësinë ligjore, përdoret ne rastet e përcaktimit te atësisë se fëmijës; por kurrë nuk mund ta provoje atë me ekzaktësi - sot për këtë problem përdoret testi i DNA, POR NE ANËN TJETËR KA FUNKSION PËRJASHTUES - P.SH MUND TE PROVOJE ME SAKTËSI QE NJË PERSON NUK ËSHTË BABAI I FËMIJËS - NE DISA KOMBINIME GRUPESH.

Offline toni

  • Global Moderator
  • VIP
  • *****
  • Posts: 3.653
  • Postimet: +3/-1
  • Gender: Male
GJAKU-roli i tij
« Reply #4 on: May 17, 2009, 10:14:49 AM »
Ndodhi te rëndësishme gjatë zhvillimit te transfuzionit te gjakut:

1628: De Mortu Cordis - William Harvey

1665: Transfuzion gjaku prej qenve - Royal Society, Londer

1667: Transfuzion gjaku kafshesh tek njerëzitë - J. Denis, Paris

1818: Transfuzion gjaku njeri-njeri - James Blundell

1900: Zbulimi i grupit te gjakut/sistemit ABO - Karl Landsteiner, Vjene

1914: Antikoagullimi i gjakut - Lewisohn, etj. SHBA

1930: Behet përshkrimi i sistemeve tjera te gjakut

1940: Grupi i gjakut Rhesus(RH) - Wiener dhe Langsteiner, SHBA

1943: Behet ruajtja e gjakut te donuar ne tretje ACD - Loutit, Angli

1960: Gjaku ne qese plastike.

Offline toni

  • Global Moderator
  • VIP
  • *****
  • Posts: 3.653
  • Postimet: +3/-1
  • Gender: Male
GJAKU-roli i tij
« Reply #3 on: May 17, 2009, 10:14:00 AM »
ERITROCITET -
Ne 1 l gjak gjenden afër 5x10(12) eritrocite.

LEUKOCITET -
Perfshijne Lymfocitet, Monocitet dhe Granulocitet .

Lymfocitet - ndahen ne:

T-lymfocite, qe perfshijne imunitetin e lidhur për qeliza, te cilat vazhdojnë te ndahen ne T-qeliza ndihmese (CD4+) dhe T-qeliza supresore (CD8+). Gjatë stimulimit, këta dy lloje lymfocitesh do të leshojne truptha sinjalesh te ngjajshme me hormonet, te cilët i fillojnë apo ndalojnë reaksionet imunologjike.

B-lymfocite, funksioni i te cilave është te prodhojne antitruptha. Gjatë stimulimit, bëhet transformimi i tyre ne plazma-qeliza, te cilat prodhojne imunglobilnat (IgM, IgG, IgA, IgE dhe IgD).


Monocitet - luajnë gjithashtu rol te rëndësishëm ne sistemin imun, sepse bëjnë fagocitoze(gelltitje) te mikroorganizmave qe depertojne ne trup te njeriut dhe me vonë i prezentojne para sistemit imun.


Granulocitet - bëjnë gjithashtu fagocitoze(gelltitje)te mikroorganizmave dhe kanë një varg sistemesh te enzimeve qe i shkatrojne apo gelltisin bakteriet e fagocituara.

Numri i leukociteve ne gjakun perifer është 4-10x10(9) ne 1 l gjak.


TROMBOCITET -
Trombociti i aktivizuar i influencon faktoret e ndryshëm te koagullimit te cilët gjenden ne Plazme.
Numri i trombociteve është afër 300-700x10(9) ne 1 l gjak.

Offline toni

  • Global Moderator
  • VIP
  • *****
  • Posts: 3.653
  • Postimet: +3/-1
  • Gender: Male
GJAKU-roli i tij
« Reply #2 on: May 17, 2009, 10:13:26 AM »
Sistemet e grupeve te gjakut me te rëndësishme dhe kontrolla e tyre gjenetike.


Sistem i grupit
te gjakut

Llojet e eritrocyteve
ABO
MNSs
P
Rhesus (RH)
Lutheran (LU)
Kell (K)
Lewis (LE)
Duffy (FY)
Kidd (JK)

Llojet e leukocyteve
Sistemi HLA

Llojet e trombocyteve
HPA 1-10

 Gjenet e lokalizuara
ne kromozom nr:


9
4
22
1
19
7
19
1
18


16


ne me shumë kromozome
 

Offline toni

  • Global Moderator
  • VIP
  • *****
  • Posts: 3.653
  • Postimet: +3/-1
  • Gender: Male
GJAKU-roli i tij
« Reply #1 on: May 17, 2009, 10:12:57 AM »
GJAKU-roli i tij


-Gjaku është ind i lenget i cili me qarkullimin e vet te panderprere siguron lidhjen humorale ne mes te organeve te organizmit tonë.Qarkullimi i gjakut ne sistemin e eneve te gjakut është mundësuar me punën e drejt dhe punën ritmike te zemrës,integritetin dhe elasticitetin e eneve te gjakut.Roli kryasore i gjakut është t'ua mundesoje jetën qelizave,njesive themelore,anatomike dhe funkisonale te oragnizmit tonë.
Vellimi-Vellimi i gjithembarshem i gjakut te njeriut te rritur me pesh 70kg perafersishte arrine 5 litra.Nëse njeriu është i trash,vellimi i gjakut është me i vogël,sepse ind vjamor ka fare pak ne enet e gjakut.Rritja e vellimit te gjakut (deri 30%) manifestohet gjatë shtatzanise,edhe kjo ne tre muajt e fundit.Kjo rritje me te vërtetë kontribone qe lehona ti perballoje mirë edhe humbjes se madhe te gjakut gjatë lindjes.Nëse humbja e gjakut është me e madhe se sa 30%,e sasise se tersishme te gajkut,atëherë paraqiten simptomat e "shokut" psthemorragjike.
-Gjaku pra ka ngjyrë te kuqe ne te cilin notpjne qelizat e gjakut.Pamja e gjakut nvaret prej perqindjes se oksigjenit d.m.tm sasise se oksigjenit (HEMOGLOBINES),qe është e vendosur ne qelizat e kuqe.
Peberja-gjaku ndahet ne dy pjesë perberese te veta:plazmen e gjakut dhe qelizat e gjakut.-Plazma e gjakut perben pjesen e lenget te gjakut.
Qelizat e gjakut-Ekzistojne disa tri lloje te qelizave:
ERITROCITET-(qelizat e kuqe)-paraqesin numrin me të madh te qelizave ne organizem.Numri i tyre është me i madh te meshkujt por numri i tyre mund te ndryshoje edhe ne kushte fiziologjike (rritja e punës muskulore,jeta ne lartesi te mëdha,klima etj)ndërkaq ndikim me ta madh ka mosha e organizmit.
funksioni-me i rëndësishme i qelizave te kuqe te organizmit është se bëjnë bartjen e oksigjenit prej mushkerive e deri ne inde,dhe bartjen e karbondioksidit pj indeve ne mushkeri.(hemoglobina)
LEUKOCITET-apo qelizat e bardha te organizmit,ndahen ne grupe të ndryshme te cilat ne mënyra te caktuar marrin pjesë ne mbrojtjen e organizmit.Deri te rritja e numrit te Leukociteve mund te vie ( ne kushte fiziologjike:gjat puneve te renda fizike,gjatë shtatzanise etj.Leukocotet ne gjak jetojne 3-5 ditë.
TROMBOCITET-apo pllakezat e gjakut,janë elementet me te imta te gjakut.Jeta e tyre është 4-8 ditë.Ne organizem kanë role shumë te rëndësishme,prej te cilave me i rendesishmi është roli ne pengimin e gjakederdhjes pas lendimit.
_________________